APOCALYPS VOOR IEDEREEN
Inleiding
Het begrip ‘apocalyps’
“Van oorsprong betekent het woord ‘een onthulling’ van kennis of een openbaring, verwijzend naar de Openbaring van Johannes uit het Nieuwe Testament. Omdat dit boek de ultieme overwinning van het goede over het slechte beschrijft en het einde van de huidige wereld, wordt de term in de dagelijkse taal gebruikt om een situatie te beschrijven waarin de wereld ten onder lijkt te gaan.”[1]
Apocalyptische varianten versus Openbaring
In onze tijd is het begrip apocalyps eigenlijk een verzamelnaam geworden voor populaire eindtijd-fictie. Daarin speelt fantasie een grote rol bij de manier waarop onze wereld ten onder gaat. Zo is er bijvoorbeeld sprake van onheilspellende monsters of van een invasie van vijandige buitenaardse wezens, waardoor het einde wordt ingeluid. Maar in andere gevallen zijn er realistischer oorzaken aan te wijzen. Natuurgeweld, zoals tsunami’s, alles verwoestende aardbevingen, een dodelijk virus, of zelfs een nieuwe ijstijd zijn dan de oorzaak van de ondergang van onze beschaving. Wat al deze alternatieve vormen van apocalyps gemeen hebben, is dat er vrijwel altijd een dreigende, onheilspellende sfeer wordt gecreëerd, waarin allerlei catastrofale gebeurtenissen plaatsvinden die uitlopen op de totale ondergang van de wereld zoals wij die kennen. Dat alles zonder uitzicht of hoop op een nieuw begin. Dit is volledig in tegenstelling tot hoe de Openbaring eindigt. In die apocalyps van Johannes voltrekken zich weliswaar ook allerlei vreselijke rampen, maar het doel daarvan is niet onheil en ondergang te veroorzaken. Integendeel. Alle ‘apocalyptische gebeurtenissen’ in de visioenen van Johannes dragen bij aan Gods grote zuiveringsactie, waarmee hij een einde gaat maken aan al het kwaad en alle ellende in deze wereld. Uiteindelijk wordt de aarde door vuur gereinigd en wordt alles nieuw. Daarna zal er voor altijd een wereld van vrede en gerechtigheid zijn, zonder ziekte en dood en alle andere misère die we nu kennen.
Behalve de grote verscheidenheid aan seculiere vormen van apocalyps, bestaan er ook semi-religieuze varianten. Daarin wordt weliswaar veel gerefereerd aan de Openbaring van Johannes en andere Bijbelboeken, maar er is tevens ook sprake van een flinke dosis ‘apocalyptische creativiteit’. Blijkbaar spreekt het fantasierijke element in deze films en boeken veel mensen aan want bij een bepaald publiek is dit genre zeer populair.
Al deze vormen van seculiere en semi-religieuze apocalypses hebben dus wel enige thematische verwantschap met de apocalyps van Johannes, maar in geest en strekking zijn ze fundamenteel verschillend. We zullen dan ook verder geen tijd aan deze alternatieve vormen besteden maar alle aandacht richten op ‘de authentieke apocalyps’, de Openbaring van Johannes.
Voor iedereen
De bedoeling van deze studie is de apocalyps van Johannes zo toegankelijk mogelijk te maken voor iedereen die er belangstelling voor heeft. Nu zijn er bijna ontelbaar veel commentaren op dit fascinerende boek voorhanden. Het overgrote deel daarvan is echter een vers-voor-vers verklaring, wat voor de ‘gewone lezer’ niet altijd is waarnaar hij of zij op zoek is. Daarom is voor deze studie gekozen voor een thematische benadering. Daarbij ligt de nadruk eerder op vragen zoals: Wat is de algemene tendens van deze visioenen? In welke richting ontwikkelen de gebeurtenissen zich en wat is de bedoeling daarvan? Kortom, wat zijn de centrale thema’s en de grote lijnen van de Openbaring?
De Openbaring is bepaald geen eenvoudige lectuur om te lezen en te begrijpen. Daarom is aan deze studie een nauwkeurige analyse van de structuur en thema’s van het boek vooraf gegaan.[2] Voor een realistische interpretatie van deze apocalyps, is het absoluut noodzakelijk eerst vast te stellen hoe de diverse onderdelen van de visioenen zich tot elkaar verhouden. In de analyse is daaraan ruim aandacht geschonken, en van de resultaten wordt in deze verklaring dankbaar gebruik gemaakt.
Inhoudelijk gezien is de Openbaring zonder meer relevant ‘voor iedereen’. Want alles wat in de visioenen van Johannes plaatsvindt, heeft een wereldwijde impact. Alle mensen, in alle landen, van elke kleur en ras, ongeacht of ze gelovig of ongelovig zijn, maken deel uit van het apocalyptische drama dat zich in onze wereld afspeelt. Dit drama zal binnen afzienbare tijd zijn eindpunt én hoogtepunt bereiken. Waarom dat zo is en hoe dat zal gaan, zal uit de hier volgende hoofstukken blijken.
[1]
https://nl.wikipedia.org/wiki/Apocalyps
[2] Een analyse van de Openbaring (Laurens Joosse, 2019). Gratis kopie (pdf) te bestellen via: apocalyps41@gmail.com