APPENDIX A: Vier interpretatiemodellen
Er zijn verschillende interpretatiemodellen die bij het verklaren van de Openbaring kunnen worden toegepast. Hieronder volgt een (zeer) korte beschrijving van de vier bekendste.
Sommigen zullen misschien menen dat deze modellen elkaar kunnen aanvullen, maar die gedachte is niet realistisch. In de grond van de zaak sluit de keuze voor het ene model de bruikbaarheid van de andere uit.
In de loop der geschiedenis zijn de vier volgende interpretatiemodellen ontstaan:
Historicistische interpretatie: de symbolische taferelen van de Openbaring vinden in de loop der geschiedenis hun vervulling in chronologische volgorde, vanaf de tijd dat Johannes de visioenen ontving tot aan de wederkomst. De oorsprong van het Historicisme wordt toegeschreven aan Joachim van Fiore (1132-1202), maar ook wel aan Nicolas van Lyra (ong. 1270-1349). De Hervormers volgden dit interpretatiemodel. Zo worden bijvoorbeeld de val van het Romeinse Rijk, de Hervorming en de Franse Revolutie beschouwd als vervulling van de profetieën. Maar dit model leidde ook tot de conclusie dat Rome de vervolgende macht uit Openbaring is/was/weer zal worden. Die uitleg zinde Rome uiteraard niet en daarom hebben zij twee alternatieve interpretatiemodellen gepromoot, het preterisme en het futurisme.[1]
Preteristische interpretatie: Dit interpretatiemodel is dus een Katholiek tegenoffensief tegen het historicisme, waarmee de aandacht wordt afgeleid van Rome als de vervolgende macht.
De eerste preteristische beschouwing (1614) is van de hand van de Jezuïet Luis De Alcasar. Hugo de Groot (1583-1645) was een van de eerste protestanten die deze visie aannam. Volgens dit model zijn de gebeurtenissen uit Openbaring grotendeels vervuld rond 70 na Christus, bij de val van Jeruzalem en de verwoesting van de tempel. Pas tegen het einde van de 18e eeuw raakte de preteristische interpretatie meer en meer ingeburgerd. De eerste volledig preteristische protestantse uiteenzetting werd in 1730 geschreven door de Fransman Firmin Abauzit: Essai sur l'Apocalypse.[2]
Futuristische interpretatie: Dit model stelt dat de vervulling van de profetieën uit Openbaring nog bijna geheel in de toekomst ligt. Deze uitleg werd in de zestiende eeuw gepromoot door de Jezuïet Francisco Ribera (1537-1591) en twee eeuwen later door Manuel Lacunza (1731-1801). Protestantse Bijbelverklaarders wilden lange tijd niets van het futurisme weten. Ze zagen ook deze manier van Schriftverklaring als een poging van de Katholieken om het pausdom te verdedigen tegen de aanvallen van de historicistische hervormers. Maar in de 19e en 20e eeuw werd het futurisme steeds populairder en tegenwoordig zijn miljoenen christenen aanhangers van deze uitleg. Aan dit model zijn de denkbeelden gerelateerd van de zogenaamde ‘geheime opname’ van de kerk, de zeven jaren van vervolging, en een duizendjarig rijk op aarde onder leiding van Christus - allemaal erg populair geworden in bepaalde evangelische kringen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Darby, Scofield, Hal Lindsey, Johannes de Heer en Willem Ouweneel.[3]
Bij een idealistische interpretatie gaat men er vanuit dat je de Openbaring moet opvatten als een allegorie. Bij de andere interpretatiemodellen kunnen bepaalde Bijbelgedeelten voor bepaalde groepen christenen (denominaties) negatief uitpakken. Om dat te vermijden maken deze Bijbelverklaarders gebruik van de allegorische methode. Volgens deze uitleg beschrijft de symbolische taal van de Openbaring de eeuwenlange strijd tussen goed en kwaad, tussen God en Satan. Deze allegorische of symbolische visie, ook wel de Alexandrijnse genoemd, heeft de kerk te danken aan kerkvader Origenes uit Alexandrië (3e eeuw). We zouden de Openbaring moeten lezen als een aaneenschakeling van tijdloze allegorieën, een soort symbolen of metaforen. Bij de idealistische verklaring komen dus geen specifieke historische gebeurtenissen als vervulling van de profetieën aan de orde, maar gaat het alleen over principes.[4]
[1] https://www.biblestudytools.com/commentaries/revelation/introduction/historicist-interpretation.html
[2] https://nl.wikipedia.org/wiki/Preterisme
[3] https://en.wikipedia.org/wiki/Futurism_(Christianity)
[4] https://www.studiebijbel.nl/artikel/lessen-uit-openbaring-symbolische-uitleg/